próiseáil físe agus fuaime
video and sound processing
!["](/quotes.gif)
Beidh mionsliseanna cumhachta, teicneolaíocht úr leiriúcháin agus
próiseáil físe agus fuaime sna gléasanna amach anseo.
teicneoir fuaime
sound technician
!["](/quotes.gif)
Ba mhaith léi chomh maith go mbeadh
teicneoir fuaime lánaimseartha ag an stáisiún agus duine a dhéanfadh taighde agus margaíocht.
fuaim a chruthú
create a sound
!["](/quotes.gif)
Cé nach ndeir Spillane é seo, tá an chuma ar an scéal gur theastaigh ón chomhlacht léiritheoir a chur ag obair ar an albam a n-éireodh leis
fuaim a chruthú agus cóiriú a dhéanamh ar chuid de na hamhráin a dhéanfadh níos oiriúnaí iad do stáisiúin tráchtála raidió.
fhuaimeanna aisteacha
strange sounds
!["](/quotes.gif)
Sa deireadh, tosnaím ar chomharthaí láimhe agus ar
fhuaimeanna aisteacha a dhéanamh - 'tósta', 'tóstú', etc.
fite fuaite le fuaim an uisce
mixed up with the sound of the water
!["](/quotes.gif)
Cloistear glórtha ag teacht ó na baisíní níocháin, iad
fite fuaite le fuaim an uisce.
fhuaim fho-thairseachúil
subliminal sound
!["](/quotes.gif)
"Smaoinigh mé ar na mná ag comhrá leo agus iad ag crochadh na n-éadaí le triomú," arsa Fenster, "agus go mbeadh na glórtha seo mar
fhuaim fho-thairseachúil.
fearas teileachumarsáide agus fuaime
telecommunications and sound equipment
!["](/quotes.gif)
Seachas an tionscal bia d'fhéadfadh seasamh na tíre seo i leith an chogaidh cur as do chomhlachtaí atá lárnach i ndéanamh innealra agus fearais thaistil, go háirithe na comhlachtaí a dhéanann innealra oifige, mar aon le
fearas teileachumarsáide agus fuaime.
fuaimeanna
noises
!["](/quotes.gif)
Is iad na
fuaimeanna sa bhaile beag seo is mó a chuireann i gcuimhne duit gur i dtír choimhthíoch atá tú, gur i mór-roinn choimhthíoch atá tú.
fuaim
sound
!["](/quotes.gif)
Is maith liom
fuaim na Gaeilge agus is breá liom na focail labhartha a ion-análú mar spiorad an cheoil ag seisiún.
fuaimeanna spleodracha
lively/exhuberant noises
!["](/quotes.gif)
Áit lán
fuaimeanna spleodracha, radharcanna aoibhne, an nádúr beo - gan trácht ar na seantaibhsí!
Tuilleadh eolais: (www.
fuaimeanna
sounds
!["](/quotes.gif)
"Agus beidh
fuaimeanna ann chomh maith," a dúirt sé.
caighdeán fuaime an-ard
very high standard of sound
!["](/quotes.gif)
Dar le Apple, tá
caighdeán fuaime an-ard ag an gceol toisc gur chruthaigh siad formáid nua ar a dtugtar AAC chun an ceol a stóráil.
comhaid fhuaime
sound files
!["](/quotes.gif)
Freisin, bíonn na
comhaid fhuaime níos lú, dar leo, rud a chiallaíonn gur féidir iad a chóipeáil anuas níos tapúla ná
comhaid fhuaime de shaghsanna eile.
fuaimeanna
sounds
!["](/quotes.gif)
Ba iadsan a chuir ar an eolas mé faoin Ghaeilge agus faoi bhinneas a cuid
fuaimeanna.
fuaim amaideach
silly sound
!["](/quotes.gif)
Tá eagla orthu ach déanann siad
fuaim amaideach.
fuaimeanna
sounds
!["](/quotes.gif)
"Braitheann sé ar an méid atá cloiste agat, cad é an ceol nó na ceolta ar éist tú leis nó leo, na
fuaimeanna a ligeann tú isteach i do chloigeann, ach cúpla uair, agus mé ag cumadh píosa ceoil, ní raibh a fhios agam cá has a dtáinig an ceol.
chartlann fuaime
sound archive
!["](/quotes.gif)
Tá dhá chlár á reáchtáil againn i láthair na huaire, ceann amháin acu clár fostaíochta pobail atá ag déanamh digitiú ar
chartlann fuaime Raidió na Gaeltachta agus, chomh maith leis an obair a dhéanann na rannpháirtithe, cuirtear cúrsaí oiliúna ar fáil dóibh atá dírithe ar na riachtanais fhostaíochta agus shóisialta atá acu.
taifid fhuaime
sound recordings
!["](/quotes.gif)
I measc na n-áiseanna atá sa chlár tá foclóir leictreonach, chomh maith le míniú cuimsitheach ar rialacha gramadaí agus go fiú
taifid fhuaime de théacsanna Gaeilge á léamh amach os ard.
caighdeán na fuaime
the sound standard
!["](/quotes.gif)
Mar sin, tá
caighdeán na fuaime níos fearr anois ná mar a bhí ar na ceirníní a cuireadh amach an chéad lá riamh!
AÓF: Cé a rinne an t-athmháistriú sin?
AÓC: Harry Bradshaw a rinne an obair theicniúil.
sruth fuaimeanna
a stream of sounds
!["](/quotes.gif)
Cloisim
sruth fuaimeanna agus tuigim an bhrí, ach ní léir dom na focail.
fuaimeanna
sounds
!["](/quotes.gif)
**An diddli-di v an scitéirí-dú:** Ós rud é nach bhfuil focail ar bith i gceist le portaireacht, níl ciall ar bith leis na
fuaimeanna a úsáidtear.
easpa fuaime
lack of noise
!["](/quotes.gif)
Tá cóipeanna den leabhar le buachan i gcomórtas mhí Mheán Fómhair *Beo!*
Gluais • Glossary
á fhoilsiúbeing published
gnó turasóireachtatourism business
músclaítear fiosracht na mnáthe woman's curiousity is awakened
ailt nuachtáinnewspaper articles
faillcliff
seilbhpossession
contúirtídangers
bagairtíthreats
creathán fuachtaa cold shudder
fainicwarning
foláireamhnotice, warning
deireadh a haistir saoilthe end of her life's journey
go fuarchúiseachindifferently
buillí croíheartbeats
anáil an tsonaisthe breath of happiness
seargthawithered
iachallcompulsion
fíricífacts
breacthawritten down
rianmark
d'aon ghnódeliberately
blúire páipéirpiece of paper
luaitementioned
tarraiceándrawer
stán síshe stared
imlíneoutline
scáilshadow
gortcultivated field
cruthanna dubhablack shapes
ag corraí go bogmoving gently
sceacha aitinnfurze bushes
céadfaísenses
ar tinneallon edge
doircheachtdarkness
ina glaicin her hand
leiceanncheek
á shlíocadhstroking it
pollairí a sróineher nostrils
b'in mar a shamhlaíodh sí iadthat's how she used to imagine them
istoícheat night
ina comhluadarin her company
folamhempty
dul i dtaithí arget used to
cuachta go clutharnestled comfortably
fál cosantaprotective fence
fothramnoise
gíoscáncreaking
ag tnúth lelooking forward to
brat teolaíwarm covering
an tsíorgheonaílthe continuous droning
ag dul thar bráidpassing by
cloig rabhaidhalarms
sianaílwhining
otharchairr ag scréachaílambulances screeching
pléascáinexplosives
gleo cogaíochtathe noise of war
ar fud na comharsanachtaall over the neighbourhood
éalúto escape
amhrasdoubt
easpa fuaimelack of noise
tranglamclutter
ina sámhchodladhsleeping soundly
cliotaráilclattering
macalla a coiscéime féinthe echo of her own footstep
pluidblanket
ag siosarnachrustling
a fallaing oícheher night gown
taobh leisbeside it
sciathánwing
dallógblind
duibheblackness
crónánhumming
leataopen
an bunalt údthat original article
carnánpile
béicscream
ag stánadh isteach uirthistaring in at her
ag faire uirthilooking at her
á slogadhswallowing her
spléachadhglance
sceonmharterrifying
trí choiscéimthree steps
scréachscream
rith sé léiit occured to her
cur síos ceartproper description
ag tochailt isteach intidigging into her
tanaíthin
camcrooked
go tostachsilently
ag fairelooking
ar diúitéon duty
Ag baint lán na súl aisti.
fuaimeanna aisteacha
weird sounds
!["](/quotes.gif)
Nuair a thiteadh an tóin as an chomhrá ar fad d’fhéadfá i gcónaí triail a bhaint as seanchleas éigin, mar shampla tusa
fuaimeanna aisteacha a dhéanamh isteach sa ghuthán agus do chara tomhas cad a bhí á dhéanamh agat.
fuaimeanna tógála
building noises
!["](/quotes.gif)
Cluintear na
fuaimeanna tógála níos soiléire.
fuaim sluasaidí
the sound of shovels
!["](/quotes.gif)
FX: Scaifte ag imeacht as cill;
fuaim sluasaidí ag caitheamh cré isteach in uaigh.
droch-chaighdeán fuaime
a bad standard of sound
!["](/quotes.gif)
Bíonn orainn cur suas le drochdhearadh i gcás na nguthán,
droch-chaighdeán fuaime, teachtaireachtaí téacs nach sroicheann ceann scríbe riamh agus glaonna gutháin a stopann go tobann gan cúis ar bith.
ag meascadh na fuaime
mixing sound
!["](/quotes.gif)
Tá cuid acu le cloisteáil beo ar an aer, agus daoine eile ag obair leo sa stiúideo,
ag meascadh na fuaime nó i mbun eagarthóireachta, agus iad ag foghlaim scileanna teicniúla na ceirde.
Trealamh fuaime ar cíos
sound equipment on hire
!["](/quotes.gif)
Seo iad na príomhimeachtaí agus na príomhsheirbhísí a chuirimid ar fáil:
Clár ealaíon don óige
Campaí samhraidh
Féile bhliantúil
Iris bhliantúil, *Pléaráca*
Geamaireachtaí
Clár imeachtaí do dhaoine fásta
Turais eolais
Cruinnithe eolais
Imeachtaí sóisialta
Seirbhís taistíl do dhaoine aosta chuig Ionad Lae Ros Muc agus Chamuis
Seirbhís taistíl chuig síopaí an cheantair Dé hAoine i gCeantar Ros Muc
Seirbhísí oifige – rúnaíocht, cur le chéile CVanna, fótócoipeáil agus facsáil
Trealamh fuaime ar cíos
Seirbhís leabharlainne agus cibearchaife
Tacaíocht do choistí áitiúla atá ag plé le féilte agus imeachtaí áitiúla
Páirteach sa Ghréasán Pobail in Aghaidh Foréigin Baile
Tacaíocht do dhaoine homaighnéasacha agus a muintir
6.
caighdeán na fuaime
the sound standard
!["](/quotes.gif)
Níl teicneolaíocht seo an VoIP forbartha go hiomlán go fóill, agus ciallaíonn sé sin go bhfuil fadhbanna ann faoi láthair le
caighdeán na fuaime agus go dteipeann ar ghlaonna ó am go ham.
fuaimeanna fánacha
occasional noises
!["](/quotes.gif)
*
Gluais • Glossary
fríd ghloine dhorchathrough a dark glass
smúidmist, murkiness
bréagachfalse
is annamhit is seldom
mionrudaíminor things
doiléirvague
i sruth na éiginnteachtain the stream of uncertainty
glas ceart na gcuibhreannthe correct green of the fields
sin an tuigethat's why
ag stánadh amachstaring out
léanalawn
ag croitheadh a gcinnshaking their heads
íomhánnaimages
iontassurprise
machnamh ceartproper thinking
scáileánscreen
ag preabadhjumping
bladhaire coinnlea candle flame
eachtraíevents
chan éthat's not it
dá thairbhe sinbecause of that
rudaí neamhiontachaunexciting, ordinary things
ar bharr na mbeannon the cliff tops
an lá fá dheireadhthe other day
ag coimhéad ar thonnta ag briseadh go díbhirceachwatching waves breaking with ardour
substaintsubstance
dá dtitfeadh mo chorp de bharr na mbeannif my body fell from the top of the cliffs
taoidetide
fiúntasworth
gníomhact
nó a mhalairtor the opposite
blaiseadhtaste
gan rud ar bith bheith gnóthaithe agam as m’aistearwithout having gained anything from the journey
fuaimeanna fánachaoccasional noises
díoscadhcreaking
coiscéimeanna folmhaempty footsteps
stánadh fadaa long stare
craos na tineadhthe roaring fire
dromchlasurface
cha dtig liomI can't
cha dtig liom í á threorúI can't guide it
déanaim iarracht a gciall a scaoileadhI try to release their meaning
le rachtanna fiáinein wild fits
seileogaspits
sáthadh scinethe stabbing of a knife
aonarachsolitary
staidéarthalevel-headed
teas an phaisinthe heat of passion
breithbirth
a cheiltto hide
anáilbreath
is annamhit is seldom
fiúntachworthwhile
dathanna seachantachaelusive colours
goitsecome on, come here
neadrachanests
seanbhallógaíold ruins
deifrehurry
cha raibh faill aigehe hadn't the time
contráiltewrong
go brách síoraíever
ag déanamh iontaiswondering
i bpeannaireacht chruinn shlachtmharin accurate neat writing
stócach ógyouth
bodhardeaf
pian a fhuilstinto suffer pain
mo bheomy life
lena dhornwith his fist
le mé féin a chosaintto protect myself
ní léimfinn amach as a bhealachI wouldn't jump out of the way
cinneadhdecision
cinntídecisions
go fadálachslowly
chan fhuil an cinneadh déantathe decision has not been made
déanaim mo chac agus mo mhúnI defecate and urinate
cuideachtúilhelpful
athrú séasúrthe change of seasons
de ghlanmheabhairoff by heart
gialljaw
gobachprotruding
gruaig fhionnblond hair
dóighiúlachtbeauty
tarraingteachattractive
rud inteachtsomething
buaireamhsorrow
ag bruidearnaighthrobbing
coimhthíochstrange
idir barra na gcrannbetween the tops of the trees
ag iarraidh mairstin airtrying to live on it
nimhneachsore
bhlais mé an phianI tasted the pain
tchíthear domhit seems to me
go dianstrictly
samhailimage
mar nach bhfuil sé de dhánacht ionam a bheith éagsúilbecause I haven't got the guts to be different
daonnachtaíhumanist
an cine daonnathe human race
bréanfoul
an bréantas a cheiltto hide the foulness
cumhráin bhréigefalse perfumes
lofarotten
gnásanna sóisialtasocial customs
béasamanners
seanseiteannaold sets
ag foscladhopening
ag scamhadhpealing
creatlachframe-work
creidbheáilto believe
scigdhráma an tsaoilthe farce of life
de réir mar atáthar ag dréimas is expected
táirgíproducts
caiteoir eiseamláireachexemplary spender
lúcháireachjoyous
teorainneacha luaisspeed limits
ag cailleadh foighdelosing patience
sceadamánthroat
mo bhrú folamy blood pressure
sciathánarm
go hionraice is a thiocfadh liomas honestly as I could
comhairleadvice
díomádisappointment
sólassolace
lagmheasarthachtrather small amount
ag tochailtdigging
fuaimeanna
sounds
!["](/quotes.gif)
Níor thuig mé mórán ar dtús ach ba chuma liom mar thaitin na
fuaimeanna liom.
fuaim dhraíochtúil a chuir gliondar orm
a magical sound that made me feel very happy
!["](/quotes.gif)
Rac – ba é a chóip de “Let it Be” an chéad teagmháil a bhí agam leis na Beatles –
fuaim dhraíochtúil a chuir gliondar orm.
fuaim cheolmhar
musical sound
!["](/quotes.gif)
Go tobann bhí
fuaim cheolmhar againn.
fuaim dhraíochtúil a chuir gliondar orm
a magical sound that made me feel very happy
!["](/quotes.gif)
Rac – ba é a chóip de “Let it Be” an chéad teagmháil a bhí agam leis na Beatles –
fuaim dhraíochtúil a chuir gliondar orm.
comhaid fhuaime
sound files
!["](/quotes.gif)
Nótaí nó altanna gairide a bhíonn sna hiontrálacha seo go hiondúil, ach is féidir grianghraif nó
comhaid fhuaime a fhoilsiú freisin – agus ní fada uainn an lá go mbeidh físeáin á bhfoilsiú go forleathan.
comhaid fhuaime
sound files
!["](/quotes.gif)
Nótaí nó altanna gairide a bhíonn sna hiontrálacha seo go hiondúil, ach is féidir grianghraif nó
comhaid fhuaime a fhoilsiú freisin – agus ní fada uainn an lá go mbeidh físeáin á bhfoilsiú go forleathan.
mar theicneoir fuaime
as sound technician
!["](/quotes.gif)
Cé mhéad duine atá fostaithe sa stáisiún anois?***Tá triúr fostaithe go lánaimseartha sa stáisiún: mé féin mar bhainisteoir, Fearghal Saxe
mar theicneoir fuaime agus Muiris Ó Fiannachta mar chlár-reachtaire.
taifead fuaime iomlán
a total sound recording
!["](/quotes.gif)
Mar shampla, tá
taifead fuaime iomlán déanta ar imeachtaí Scoil Samhraidh Willie Clancy i mbliana.
ár bhfear fuaime
our soundman
!["](/quotes.gif)
– Síos go Bewleys le Tom (
ár bhfear fuaime) agus Cathal leis an trealamh uilig.
an fhuaim is uaigní dár chuala tú riamh
the loneliest sound you ever heard
!["](/quotes.gif)
Táimid le ceolchoirmeacha a dhéanamh le ceoltóirí mór le rá: Haruhiko Saga, a sheinneann fidil ón Mhongóil, agus
an fhuaim is uaigní dár chuala tú riamh uaithi; Ryo Watanabe, cnaguirliseoir; Kotaro Oshio, seinnteoir giotáir agus popréaltóg anseo sa tSeapáin; Ryutaor Kaneko, duine de dhrumadóirí Kodo.
fuaim triomadóra gruaige
the noise of a hair-dryer
!["](/quotes.gif)
Luathaíonn sé ó bheith stadta go dtí 100 ciliméadar san uair níos tapúla ná Ferrari, agus gan fuaim – ach amháin seabhrán beag cosúil le
fuaim triomadóra gruaige! Cuirtear le chéile é i monarcha Lotus i Sasana – agus má dhéanann tú é a phlugáil isteach um thráthnóna, is féidir leis turas 400 ciliméadar a dhéanamh an maidin dár gcionn, a bhuí sin le teicneolaíocht chliste a úsáideann ceallraí iain litiam, cosúil leis na cinn a bhíonn i ríomhairí glúine (ach i bhfad níos mó).
taifeadtaí fuaime
sound recordings
!["](/quotes.gif)
Chomh maith leis na leabhair, áfach, tá
taifeadtaí fuaime ar fáil agus thig leat suí ansin ag éisteacht le dlúthdhiosca nó ag amharc ar DVD.
ag cruthú fuaim úrnua
creating a totally-new sound
!["](/quotes.gif)
Ag an am sin, bhí leithéidí Dhaithí Sproule (cara mór le Martin), Skara Brae, Dónal Lunny, Planxty, daoine mar sin, bhí siad
ag cruthú fuaim úrnua, thar a bheith corraitheach.
an fhuaim ag méadú agus ag laghdú
the sound increasing and decreasing
!["](/quotes.gif)
Siosarnach ard ag teacht ó liáin na muilte,
an fhuaim ag méadú agus ag laghdú le gach casadh den lann.
thit mé i ngrá leis an bhfuaim.
I fell in love with the sound.
!["](/quotes.gif)
Sheinn Rossa, mo dheartháir, caiséad caite blianta fada ó shin sa charr ar an mbealach abhaile ó Ghaillimh agus
thit mé i ngrá leis an bhfuaim.
leis an innealtóir fuaime
to the sound engineer
!["](/quotes.gif)
Caithim deich nóiméad léi agus deir
leis an innealtóir fuaime go mbeidh deacrachtaí agam leis an bpíosa áirithe ceoil seo.
an fhuaim sin a chruthú
to create that sound
!["](/quotes.gif)
Mar shampla, caithfidh an gléas a bheith in ann fuaim a dhéanamh trí chluasáin, agus caithfidh ríomhaire beag ar mhicrishlis
an fhuaim sin a chruthú ó eolas digiteach.
ag déanamh staidéir ar chóras fuaime na Gaeilge
studying the sound system of Irish
!["](/quotes.gif)
Nuair a labhair mé le Kruass le gairid ar an ghuthán, mhínigh sé dom gur chaith sé suas le bliain in Inis Meáin ag deireadh na gcaogaidí
ag déanamh staidéir ar chóras fuaime na Gaeilge agus ag foghlaim na teanga, agus gur spreag an tréimhse sin é lena shaol a chaitheamh ag plé le teangacha mionlaigh atá i mbaol báis.
ar an bhfuaim
on the sound
!["](/quotes.gif)
Tá tionchar ollmhór ag an mbogha
ar an bhfuaim a thagann ón veidhlín.
an fhuaim
the sound
!["](/quotes.gif)
Áirítear an taifeadadh sin ar cheann de na halbaim Ghaeilge is fearr a rinneadh riamh agus tá
an fhuaim chomh draíochtach céanna anois is a bhí ag an am úd.
ar nós na fuaime a gheofá
like the music you'd get
!["](/quotes.gif)
Ceol
ar nós na fuaime a gheofá agus screamh an domhain á sracadh.
an taifeadadh fuaime
the sound recording
!["](/quotes.gif)
Nuair a éisteann tú leis
an taifeadadh fuaime agus an leagan scríofa a bheith os do chomhair amach spreagann sin thú le héisteacht níos géire leis an rud a bhí ar siúl aige.
cárta fuaime seachtrach
an external sound card
!["](/quotes.gif)
Ó, agus d’úsáid mé
cárta fuaime seachtrach ar ardchaighdeán! Ní obair fhadálach ach obair bhuille a bhí inti!
AÓF: Céard iad na gnéithe is suimiúla de phíobaireacht Ennis, dar leat?
PM: An réimse d’éifeachtaí toin ar bhain sé úsáid astu agus an cur chuige a bhí aige chun iad sin a bhaint amach.
fuaimeanna na cathrach
the sounds of the city
!["](/quotes.gif)
Tá an áit ciúin – táimid ar a laghad trí huaire an chloig ón gcéad bhaile eile – agus uaireanta bíonn an aimsir thar a bheith cantalach! Ach, gan amhras, más duine tú a bhaineann sult agus tairbhe as a bheith gar don dúlra, a bheith ag éisteacht le fuaimeanna an dúlra seachas
fuaimeanna na cathrach agus a bheith in ann na réaltaí a fheiscint i gceart, is deacair Nyika a shárú.
fuadar faoin bhfear fuaime,
the soundman in a rush,
!["](/quotes.gif)
Seo chugainn an samhradh agus tá dátaí na gceolchoirmeacha uilig nach mór socraithe, cúrsaí taistil eagraithe, díosal curtha sa veain, scuaba agus taos fiacaile pacáilte,
fuadar faoin bhfear fuaime, na huirlisí deisithe agus faobhar á chur ag gach éinne ar a fhiacla ceoil.
fuaim álainn
lovely sound
!["](/quotes.gif)
Ach chaithfeadh
fuaim álainn a bheith aici don cheoltóir freisin, sin an rud is tábhachtaí ar fad agus, dar ndóigh, pearsantacht dá cuid féin a bheith aici.
an fhuaim.
the sound.
!["](/quotes.gif)
*AÓF: Céard é an rud is tábhachtaí ar fad atá le baint amach agus* fidil á déanamh agat?
YB: Go mbeidh an ceoltóir sásta - sin é an rud is tábhachtaí thar gach rud eile,
an fhuaim.
ó thaobh fuaime agus brí de.
as regards sound and meaning.
!["](/quotes.gif)
Tugann Cassidy mórán samplaí d’fhocail Bhéarla atá i mbéarlagair na Stát Aontaithe agus is fíor go bhfuil na leaganacha Gaeilge a aimsíonn sé iontach cosúil leis an Bhéarla
ó thaobh fuaime agus brí de.
ciall agus fuaim
meaning and sound
!["](/quotes.gif)
Buachaill bó a bhí ann mar buckaroo agus arís, tagann
ciall agus fuaim chur síos Cassidy le chéile.
i bhfuaimeanna
in the sounds of
!["](/quotes.gif)
Popcheol iarthar Mheiriceá is ea ceol The Thrills – ceol atá báite
i bhfuaimeanna The Beach Boys, Steve Forbert agus The Eagles.
ár ndraoi fuaime.
our sound druid.
!["](/quotes.gif)
Tigh Karl,
ár ndraoi fuaime.
comhaid fuaime dhigiteacha
digital sound files
!["](/quotes.gif)
Dornán beag de bhlianta tar éis chéadcheapadh an phodchraolta –
comhaid fuaime dhigiteacha a chuirtear ar fáil do ghairis éisteachta ar nós an iPod ina dtig linn a roghnú cad leis ar mhaith linn éisteacht agus cá huair – tá na stáisiúin raidió uile in Éirinn nach mór ag soláthar na seirbhíse sin.
ag tairiscint podchraoladh fuaime
offering sound podcasting
!["](/quotes.gif)
Go deimhin, tá nuachtáin áirithe – *Lá Nua* ina measc –
ag tairiscint podchraoladh fuaime óna gcuid suíomhanna idirlín.
sa chartlann fuaime agus físe
in the sound and vision archive
!["](/quotes.gif)
Maireann lorg a láimhe ní hamháin
sa chartlann fuaime agus físe a choimisiúnaigh sé ach, níos tábhachtaí fós, i misean Gael Linn, an t-eagras a chomhbhunaigh sé agus lenar chaith sé a shaol oibre.
innealtóir fuaime
sound engineer
!["](/quotes.gif)
An mhaidin dár gcionn, ghlaos ar Mark Gavin,
innealtóir fuaime a ndéanann muid an-chuid taifeadta leis.
an fhuaim
the sound
!["](/quotes.gif)
Caithfimid a bheith ag smaoineamh, ‘an bhfuil an *shot* seo oiriúnach, ní hamháin don teilifís, ach don ghléas póca; an bhfuil
an fhuaim oiriúnach; an bhfuil leaganacha difriúla den táirge céanna ag teastáil i gcomhair na meán éagsúil?’”
Ach, dar le hIrial, tá an *future-proofing* déanta ag Nemeton.
an fhuaim a thagann aisti
the sound which comes from it
!["](/quotes.gif)
Tá
an fhuaim a thagann aisti cosúil le fuaim na fidle, ach amháin go bhfuil sí níos géire.
cosúil le fuaim na fidle
like the sound of the fiddle
!["](/quotes.gif)
Tá an fhuaim a thagann aisti
cosúil le fuaim na fidle, ach amháin go bhfuil sí níos géire.
fuaim thaibhsiúil
ghostly sound
!["](/quotes.gif)
Tagann
fuaim thaibhsiúil aisti.
ar comhchaighdeán ó thaobh fuaime de
on the same standard in terms of sound
!["](/quotes.gif)
Uirlisí agus gléasanna nua
Tá ProTools ann anois, lenar féidir leat do chuid ceoil féin a thaifeadadh agus é a bheith
ar comhchaighdeán ó thaobh fuaime de le haon cheirnín a bhíonn le cloisteáil ar an raidió.
fuaimeanna nua
new sounds
!["](/quotes.gif)
Tá sé i bhfad níos éasca, mar shampla, ceol a dháileadh agus a fháil, tá an ceol níos saoire le ceannach, tá an fhéidearthacht ann
fuaimeanna nua a chruthú agus seánraí nua a chruthú.
tástáil fuaime
sound tests
!["](/quotes.gif)
An
tástáil fuaime déanta.
troitheáin ildaite fuaime
the colourful sound pedals
!["](/quotes.gif)
Cinntíonn go bhfuil an tsreang leictreach ceangailte idir a uirlis agus na
troitheáin ildaite fuaime faoina chosa.
fuaimeanna,
sounds
!["](/quotes.gif)
“Ó chuir mé spéis sa Ghaeilge, is é an rud is mó a bhfuil dúil agam ann ná
fuaimeanna, nó ‘aeistéitic’, na teanga.
sa gcartlann fuaime
in the sound archive
!["](/quotes.gif)
Tá mé thar a bheith buíoch, mar sin, de Catherine McGuinness, thar a bheith buíoch de Chathal Goan, Malachy Moran
sa gcartlann fuaime istigh ansin (in RTÉ) agus go leor leor daoine eile.
córas fuaime.
sound system
!["](/quotes.gif)
Go tobann, tá draíocht ghleoite ag teacht tríd an g
córas fuaime.
na fuaimeanna
the sounds
!["](/quotes.gif)
’ Ach ag an am céanna, bhí mé ag rá liom féin, ‘an mbeidh mé in ann an *f**kin’* teanga seo a fhoghlaim? Tá
na fuaimeanna an-deacair.
ó thaobh na bhfuaimeanna de
in terms of the sounds
!["](/quotes.gif)
Ach tá ag éirí go breá le Bishop
ó thaobh na bhfuaimeanna de – is geall le dúchasach de chuid Chonamara anois é agus focail mar “bheadh” agus “cén chaoi” á rá aige! Níl aon fhadhb aige leis na fuaimeanna scornúla.
fuaimeanna scornúla.
guttural sounds
!["](/quotes.gif)
Ach tá ag éirí go breá le Bishop ó thaobh na bhfuaimeanna de – is geall le dúchasach de chuid Chonamara anois é agus focail mar “bheadh” agus “cén chaoi” á rá aige! Níl aon fhadhb aige leis na
fuaimeanna scornúla.
a bhí i mbun cúrsaí fuaime.
who was doing the sound
!["](/quotes.gif)
”Bhí Liam Óg O’Flynn and Andy Irvine páirteach sa taifeadadh chomh maith agus ba é Bill Leader, an léiritheoir agus innealtóir clúiteach as Sasana,
a bhí i mbun cúrsaí fuaime.
chun an fhuaim a chothromú.
to balance the sound
!["](/quotes.gif)
Chuir Bill Leader muid in áiteanna éagsúla in íoslach Rynne’s sa Chorrchoill, shocraigh sé cúpla micreafón steirió ansin agus bhog sé timpeall an tseomra muid
chun an fhuaim a chothromú.
fuaim na bpíob
sound of the pipes
!["](/quotes.gif)
Bhí Liam (O’Flynn) ina shuí i gcúl an tseomra ag rá, ‘Ní féidir leat
fuaim na bpíob a ísliú!' Ach bhí an t-albam go hiontach sa deireadh.
tuigeadh dóibh go raibh daoine an-tógtha leis an fhuaim a bhí acu.
it was implied to them that people were very taken with the sound that they had
!["](/quotes.gif)
”Níor shíl Lunny ag an am sin go raibh aon rud nua nó radacach faoin cheol a bhí á sheinm aige féin agus ag a chairde ach nuair a tháinig sé féin Moore, O’Flynn agus Irvine le chéile leis an ghrúpa Planxty a bhunú gan mhoill ina dhiaidh sin,
tuigeadh dóibh go raibh daoine an-tógtha leis an fhuaim a bhí acu.
fear fuaime
soundman
!["](/quotes.gif)
Dúirt sí liom gur chuir sé isteach uirthi go raibh uirthi labhairt faoi ábhar thar a bheith pearsanta os comhair an chriú mhóir – iriseoir, ceamaradóir,
fear fuaime agus léiritheoir.
na fuaimeanna a rinne
the sounds he made
!["](/quotes.gif)
Bhain sé úsáid as an teicneolaíocht leis
na fuaimeanna a rinne sé lena chuid cos agus lena bhéal le linn an tseó a thaifeadadh beo.
rithim agus fuaim.
rhythm and sound.
!["](/quotes.gif)
Ba é an bunús a bhí leis ná
rithim agus fuaim.
foclóirí fuaime
sound dictionaries
!["](/quotes.gif)
Ní raibh aon chorpas urlabhra ar fáil –
foclóirí fuaime agus mar sin de.
leis an bhunachar fuaime a chur le chéile
to put together the sound database
!["](/quotes.gif)
Rinne muid seisiún taifeadta léi a mhair ar feadh timpeall fiche uair an chloig
leis an bhunachar fuaime a chur le chéile.
comhad fuaime
sound file
!["](/quotes.gif)
Go bunúsach, aistríonn an córas seo téacs go
comhad fuaime.
na fuaimeanna
the sounds
!["](/quotes.gif)
Bhí cuid den stór focal cosúil le stór focal na Gaeilge ach bhí
na fuaimeanna an-deacair dom agus bhí cuma an-ait go deo ar an ngramadach.
Fís agus Fuaim
Sound and Vision
!["](/quotes.gif)
Éagsúlacht clárachaAch ní hé gur cláracha ceoil amháin a mbíonn an stáisiún ag gabháil dóibh na laethanta seo; tá cuid mhór cláracha faisnéise agus oideachasúla déanta acu le déanaí, a bhuíochas sin ar chiste speisialta, ar a dtugtar
Fís agus Fuaim, a chuir Coimisiún Craolacháin na hÉireann sa tsúil le maoiniú a thabhairt do chláracha teilifíse agus raidió a bhfuil baint acu le cúrsaí oidhreachta, oideachais nó pobail.
fuaim ar leith
a distinct sound
!["](/quotes.gif)
Is ansin a thosaigh mé ag foghlaim amhráin an traidisiúin in Éirinn, an dtuigeann tú? Ceapaim go bhfuil
fuaim ar leith ag Dervish agus go n-aithníonn daoine an fhuaim sin.
fuaimeanna
sounds
!["](/quotes.gif)
Ní ga dom ach seinnt nó
fuaimeanna nó frásaí ceoil a thaifeadadh agus fágaim an draíocht teicniúil faoi na draoithe teicniúla!
Sé an chaoi go n-oibríonn sé ná go roinntear an scáileán i mboscaí ina gcuirtear ruainní beaga ceoil atá réamhthaifeadta agus trí bhreathnú ar na boscaí ‘seinntear’ an ruainnín ceoil.
chomhad fuaime
sound file
!["](/quotes.gif)
Bíonn ceart freagartha ag an té ar líne a bhreathnós feasta ar aon suíomh, ar aon fhíseán, ar
chomhad fuaime, ar ábhar, íomhá, learáid gur fiú breathnú air.
dtonnta fuaime
sound waves
!["](/quotes.gif)
Agus nuair a bhíonn muid á sheinnt, deintear sinn a imshruthlú i
dtonnta fuaime.
glacadh folcadh fuaime
taking a sound bath
!["](/quotes.gif)
Is breá le Dee an mothúchán a thagann leis an bpíosa ceoil – deireann sí go bhfuil sé amhail is go mbíonn sí ag
glacadh folcadh fuaime.
tonnta réidh fuaime
even waves of sound
!["](/quotes.gif)
Cantaireacht Ghréagórach a chleacht na manaigh - amhránaíocht mhall, beagnach gan rithim, canta i Laidin a líon an eaglais le guthanna fearúla, binne: le
tonnta réidh fuaime a shruthlaigh timpeall orthu mar a mbeidís i bhfolcadh fuaime.
suthaireacht fuaime
a sound massage
!["](/quotes.gif)
An Fuaimlios
Agus na smaointe seo uilig ag sruthlú tríd mo cheann cheapas go mbeadh sé go hálainn gléas éigin a bheith ann ina mbeadh muid in ann luí nó suí go compórdach agus go dtabharfaí
suthaireacht fuaime dúinn! Nó cad faoi cúpla abairt ciúin calma ó mháthair nó ó dheirfiúr a thaifeadadh agus a mheascadh leis an bhfuaim – cén saghas leighis a bheadh ansin don duine faoi stró inchinne?
Smaointe fánacha iad seo agus gach seans go bhfuil díomhaointeoir diamhair éigin ag obair ar seo cheana féín – ba bhreá liom é a fhéachaint, má tá sé ann.
fhuaim
sound
!["](/quotes.gif)
Bhíodh seanteangacha a raibh cuma an iarthair orthu – an
fhuaim ‘k’ in áit ‘s’ ar ‘cent’ agus ‘celt’, abair – i dtreis i bhfad fadó san áit sular tháinig an Tuircis ina neart ann.
Fuaim
sound
!["](/quotes.gif)
Is dráma uair a chloig nuascríofa é seo a fuair coimisiún faoin scéim ‘
Fuaim agus Fís’ de chuid an Choimisiún Chraolacháin.